Staalsoorten

Vandaag de dag bestaan er honderden verschillende staalsoorten. Allen hebben zij specifieke eigenschappen op basis van de samenstellingen van legeringselementen. Afhankelijk van de toepassing kan bijvoorbeeld voor een harde of een roestvaste staalsoort gekozen worden. Enkele andere mogelijkheden zijn staalsoorten die zich zeer goed laten buigen of bestand zijn tegen externe invloeden zoals zuren en zout water. Er zijn zelfs staalsoorten verkrijgbaar die zeer grote hitte kunnen verduren en zelfs in zeer grote temperaturen hun sterkte behouden.

Ongelegeerd staal

StaalsoortenOngelegeerd staal bestaat uit staal met een ijzer-koolstof legering. Dit staal bestaat voor 0.05 tot 2% uit koolstof en ijzer. Daarnaast bestaat het voor een deel uit ijzer begeleidende natuurlijke elementen zoals zwavel, mangaan en fosfor. Deze kunnen echter tijdens het smeltproces worden aangepast, door bijvoorbeeld kalk aan het proces toe te voegen.

Bij bepaalde temperaturen verdampen ongewenste elementen en vormen zij een slak welke verwijderd kan worden. Afhankelijk van de samenstelling en concentratie van de bijbehorende hulpelementen in staal, kunnen de eigenschappen zoals hardheid en treksterkte worden verhoogd of verlaagd.

Ongelegeerde staalsoorten worden vaak gebruikt om gereedschappen te maken en worden ook gebruikt in de machinebouw. Bij hogere temperaturen verliezen ongelegeerde staalsoorten echter hun hardheid. Om deze reden worden gelegeerde staalsoorten gebruikt voor deze toepassingen.

Gelegeerd staal

Gelegeerd staal is verdeeld in laag- en hooggelegeerd staal. Hooggelegeerd staal bestaat uit staalsoorten die meer dan 5% van een bepaald legeringselement bevatten.

Laaggelegeerd staal

Laaggelegeerde staalsoorten worden herkend door het analyseren van hun bestandsdelen. Dit zijn de elementen die ze bevatten en de concentratie ervan. Deze concentratie moet echter uit een heel nummer bestaan. Dit betekent dat elementen met een concentratie van minder dan 1 procent moeten worden vermenigvuldigd bij een bepaalde factor.

De factor voor koolstof is 100. voor chroom en nikkel 4 en zeldzamere elementen zoals molybdeen en vanadium worden vermenigvuldigd met 10.

Voorbeeld:

We beschikken over staal bestaande uit 0.15% koolstof, 1.0% chroom en 0.4% molybdeen
Theoretisch zou de staalsoort 0.15 CrMo 1-0.4 heten – Dit is echter niet toegestaan.
Vermenigvuldigd met de bovenstaande factoren wordt de correcte naam 15 CrMo 4-4.

Hooggelegeerd staal

In principe hebben de staalsoorten voor hooggelegeerd staal de zelfde structuur. Omdat de concentratie van een individueel element meer dan 5% bedraagt, hoeft deze niet vermenigvuldigd te worden met een bepaalde factor. De enige uitzondering hierop is koolstof, welke nog steeds vermenigvuldigd dient te worden met factor 100. De letter X wordt gebruikt om hooggelegeerd staal direct te onderscheiden van andere staalsoorten.

Voorbeeld:

De correcte naam van een staalsoort is X10 CrNi 18-8 voor staal
bestaande uit 0.10% koolstof, 18% chroom en 8% nikkel.